Merdo türkü'sünün hikayesi

Merdo Türküsünün Hikâyesi

Merdo, Güneydoğu Anadolu’da küçük bir köyde yaşayan, yiğitliğiyle ve temiz kalbiyle tanınan genç bir delikanlıdır. Ailesi fakirdir ama Merdo’nun adı köyde dürüstlüğüyle anılır. Kimseye boyun eğmez, kimseye de haksızlık etmez. Genç yaşına rağmen sözü dinlenen, sevilen biridir. Bir de gizlice sevdiği bir yar vardır; kavuşmaları töreler ve imkânsızlıklar yüzünden zordur ama umutları vardır.

Köyde yıllardır süren bir husumet vardır. Aşiretler arasında eski bir kan davası, bitmeyen bir kin dolaşır. Günlerden bir gün işlenmiş bir cinayetin suçu Merdo’nun üzerine atılır. Oysa Merdo o olayla ilgisi olmayan, masum bir gençtir. Gerçeği bilenler susar, güçlü olanlar konuşur. Töre, adaletten önce gelir.

Merdo yakalanır. Ne kendini savunmasına izin verilir ne de sözlerine kulak asılır. Annesi kapı kapı dolaşır, “Oğlum yapmaz” diye ağlar; sevdiği kız arkasından ağıtlar yakar. Ama kimse dinlemez. Töre kararını vermiştir.

Bir sabah Merdo’yu köyün dışına çıkarırlar. Ellerini bağlarlar. Merdo ne bağırır ne yalvarır. Başını eğmez, gözlerini yere indirmez. Rivayete göre son sözleri annesine ve sevdiğine selamdır. Ardından silahlar patlar. Merdo, daha hayatın başındayken toprağa düşer.

Merdo’nun ölümünden sonra köy sessizliğe bürünür. Annesinin yaktığı ağıt dilden dile dolaşır. O ağıt zamanla türkü olur. Söylenen her mısrada Merdo’nun gençliği, masumiyeti ve yarım kalan hayatı hissedilir. Türkü, sadece Merdo için değil; töre uğruna, haksızlık yüzünden toprağa düşen bütün gençler için söylenir.

İşte bu yüzden Merdo türküsü dinlenirken yalnız bir kişinin hikâyesi değil, Anadolu’da susarak ölen nice hayatın acısı duyulur. Merdo artık bir isim değil, haksız yere öldürülenlerin sembolü olur.